Verschillen

Dit geeft de verschillen weer tussen de geselecteerde revisie en de huidige revisie van de pagina.

--- volksbadhuizen [2025/12/05 14:37]
wim [De inrichting van de badhuizen. Voor mannen en vrouwen verschillend en gescheiden van elkaar]
+++ volksbadhuizen [2025/12/06 19:47] (huidige)
wim [De inrichting van de badhuizen. Voor mannen en vrouwen verschillend en gescheiden van elkaar]
@@ Regel 55: / Regel 55: @@
 op vrijdag en zaterdag voor een stortbad  ƒ 0,20 en voor een kuipbad kuipbad ƒ 0,40.\\
 Handdoek en zeep werd gratis verstrekt.\\
+Als geste naar de minvermogenden kostte een stortbad op zaterdagochtend en -avond 10 cent.\\
 === De inrichting van de badhuizen. Voor mannen en vrouwen verschillend en gescheiden van elkaar ===
-In het badhuis op Lombok bestond de vrouwenafdeling bestond uit 3 douches, 2 kuipbaden en 1 wc, de mannenafdeling
+In het badhuis op Lombok bestond de vrouwenafdeling uit 3 douches, 2 kuipbaden en 1 wc, de mannenafdeling
 uit 7 douches en 1 wc. Er waren aparte ingangen voor mannen en vrouwen, en ook aparte wachtkamers.\\
 Voor vrouwen waren er relatief meer kuipbaden omdat men er rekening mee moest houden ‘dat een stortbad op sommige
 personen eene onaangename, te sterk prikkelende werking heeft, en door volwassen vrouwen minder op prijs wordt gesteld dan een kuipbad’.\\
-Mannen en vrouwen werden zorgvuldig van elkaar gescheiden.\\
 Het gebouw van het badhuis Arnhem-Oost was in de lengterichting in twee volkomen afgescheiden compartimenten verdeeld, één voor mannen en één voor vrouwen. De indeling was, met het oog op het aanbod, echter flexibel. Eén van beide afdelingen kon namelijk via een verplaatsbaar tussenschot naar believen vergroot of verkleind worden.\\
-Op deze afbeeldingen is dat te zien:\\
+Op deze afbeeldingen, beide van badhuis Oost-Arnhem, is dat te zien:\\
-{{:badhuis_oost_arnhem_plattegrond.jpg?200 |}}linker afbeelding: plattegrond van de benedenverdieping (bron?){{ :interieur_badhuis_oost-arnhem_1931.jpg?300|}}\\
-rechter afbeelding: Interieur van het badhuis ‘Oost-Arnhem’ in 1931 (Gelders Archief: 1501-04-3648, Public Domain Mark 1.0 licentie)\\
+{{:badhuis_oost_arnhem_plattegrond.jpg?200 |}}links: plattegrond van de benedenverdieping{{ :interieur_badhuis_oost-arnhem_1931.jpg?300|}} ((bron?))\\
+rechts: interieur in 1931 ((Gelders Archief: 1501-04-3648, Public Domain Mark 1.0 licentie))\\
+Op de deur van de badhokjes zit een mechanische klok die de tijd aangaf die je nog had, meestal een kwartier.\\
 \\
 \\
@@ Regel 95: / Regel 96: @@
 \\
 \\
-\\
+In de kelderverdieping van badhuis Oost-Arnhem bevonden zich stook- en kolenruimten, een was- en drooglokaal en een bergplaats.\\
-=== Scholen zorgden er ook voor dat kinderen baadden ===
+De begane grond bevat in de voorbouw een vestibule, een controlekamer, wachtkamers voor mannen en vrouwen, ruimtes met wastafels en toiletten. In de achterbouw bevonden zich 22 stort douches en 2 kuipbaden. Kuipbaden waren uit de gratie geraakt ten gunste van stort douches daar er was gebleken dat de douches veel hygiënischer waren. En buiten dat veel goedkoper in de aanleg en exploitatie.\\
+Onder de kap van het gebouw bevonden zich twee koud waterreservoirs met een gezamenlijke  inhoud van 2500 liter.\\
+=== Scholen zorgden er ook voor dat kinderen gingen baden ===
 Verschillende scholen bezochten met hun leerlingen de badhuizen. Zo waren in het eerste jaar van het badhuis aan de West-Peterstraat zelfs meer dan 2/3de deel van de verstrekte baden schoolbaden. Van school XIV in de Agnietenstraat gebruikte meer dan 70% van de leerlingen het badhuis wekelijks.\\
 Dat was overigens wel een uitschieter: het gemiddelde over alle scholen varieerde tussen 1896 en 1916 van
@@ Regel 103: / Regel 106: @@
 Niet alle badhuizen waren trouwens voor het schoolbaden goed ingericht. Een schoolbadhuis zou centrale kleedruimtes moeten hebben, voor jongens en meisjes apart. Die moesten zich daar ‘ontkleden tot op het hemd [niet
 verder!], terwijl de badruimte zó zal moeten zijn ingericht, dat de cellen aan de voorzijde open zijn en zo gelegen, dat van een centraal punt uit toezicht mogelijk is’. Het laatste kledingstuk werd dan uitgetrokken in de met schotten afgeschutte open cel.\\
+===Opgang en neergang van de Arnhemse badhuizen===
+Arnhem had in 1932 drie volksbadhuizen met circa 60 douches en kuipbaden op een bevolking van 80.000. In het jaar 1938 werden deze drie badhuizen in totaal bijna 125.000 keer bezocht. Dat is niet veel op het aantal inwoners, maar er waren natuurlijk ook nog andere badgelegenheden, hetzij bij de mensen thuis, hetzij in fabrieken of instellingen zoals de kazerne of het bestedelingenhuis, en na 1932 het Sportfondsenbad met 25 douches.\\
+Na de Tweede Wereldoorlog hebben de badhuizen nog een aantal decennia tot volle tevredenheid gefunctioneerd. Het
+totaal aan baden komt ook in de jaren vijftig op ongeveer 125.000. Daar kwamen nog bij de baden die genomen werden in het Sportfondsenbad en op de Westervoortsedijk (niet meer dan 17.000)\\
+Na de oorlog werden steeds vaker badkamers gebouwd in nieuwe huizen; toch was een badkamer nog altijd niet-standaard. En in veel (nieuwe) huizen kwamen lavetten omdat ze minder ruimte innamen. Een aparte badkamer werd pas na 1960 standaard in nieuwbouw; veel bestaande woningen hadden dat toen nog niet.\\
+Hoe dan ook, het badhuisgebruik liep na 1966 jaarlijks met meer dan tienduizend terug. In 1971 was het totaal aan baden teruggelopen tot 56.000.\\
+In 1973 vond B&W het genoeg. Honderd jaar na de opening van het eerste badhuis op het Walburgisplein werden alle gemeentelijke badhuizen gesloten.\\
 === Arnhem voor eeuwig ===

Gilde-Encyclopedie

Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen

Verschillen

Paginahulpmiddelen