Inhoud

Zwanenstraat 4

Een laat-middeleeuws pand, met een voorgevel die rond 1860 sterk gemoderniseerd is. De laat-middeleeuwse kelder is nog intact.

Wat is er te zien

Een sober horecapand met bovenwoning, gelegen in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Zwanenstraat. Het pand heeft een eenvoudige, gewijzigde voorgevel, waarvan alleen de tweede bouw-laag nog laat 19de-eeuwse kenmerken bezit. De pui is geheel vernieuwd, de derde bouwlaag is een toevoeging uit omstreeks 1935. Deze gevel is vooral vanwege de traditionele indeling en details van de tweede bouwlaag nog van enig beeldbepalend belang voor de Zwanenstraat, waar zich een concentratie van markante, deels monumentale historische panden bevindt.

Waarom is dit pand belangrijk

Het pand is vooral belangrijk vanwege zijn onderdelen van veel oudere bebouwing, die achter de 19de-eeuwse gevel behouden bleven. Het betreft vooral een waardevolle, in aanleg laatmiddeleeuwse gewelfkelder, die op grond van type en baksteenformaten in de 15de eeuw zal zijn ontstaan.
Ondanks alle wijzigingen die het pand heeft ondergaan maakt het duidelijk deel uit van de middeleeuwse stedebouwkundige structuur van dit deel van de Arnhemse binnenstad.

Historie en ligging

Het pand grensde vanaf ca. 1500 aan de noordzijde aan het terrein van de Sint Nicolai Broederschap, waarvan de kapel op de hoek van de Ketelstraat en de Koningstraat was gelegen. Aanvankelijk bevond zich naast Zwanenstraat 4 een brede toegang tot het terrein (zie Paquay, p.78). Deze werd later versmald door de bouw van een grote schuur, die door de Broeders meestal aan particulieren werd verhuurd.
Aan het einde van de 19de eeuw verdwenen schuur en smalle doorgang ten behoeve van het huidige pand Zwanenstraat 3. De brede doorgang naast Zwanenstraat 4 is nog goed waarneembaar op de 17de-eeuwse stadsplattegronden van Arnhem.

Gemeentelijk monument

Het pand is een gemeentelijk monument. Op de gemeentelijke monumentenkaart staat een uitgebreide beschrijving van het pand en zijn historie.

Streetview

Adres Google streetview: https://maps.app.goo.gl/4Avq6f5gfxqyViaR9

Meer lezen

Kadastrale Atlas Gelderland 1832, Arnhem. V. Paquay, De geschiedenis van de Stichting Sint Nicolai Broederschap te Arnhem. 1351-1993: Gasthuis, preuven en hulpbetoon, Zutphen 1993, p.78, e.a. A.S. Stempher, Nog 's sjouwen door oud Arnhem, Arnhem 1969, p.68