Inhoud

Beth Mikloth Lezikno - Joods bejaardentehuis

'Toevluchtsoord voor de ouderdom'

Het Joods bejaardentehuis Beth Mikloth Lezikno werd opgericht in 1874, aan de Achterweg. Het bestond uit zeven huisjes en een eet- en ontvangstzaal.

In 1898 vonden de regenten en regentessen van het gesticht op de Achterweg het - na 24 jaar moeizaam geld inzamelen - nodig dat er een nieuw bejaardentehuis zou komen vanwege het groeiend aantal mensen.
Men kocht van de Arnhemse jurist mr. I. Everts het pand Markt 5 (nu ter hoogte van Prinsenhof) dat op 1 februari 1900 onder de naam Beth Mikloth Lezikno officieel werd geopend door burgemeester E.C. baron Sweerts de Landa Wijborgh.

In de 24 jaar op de Achterweg was de aanpak veranderd van armenzorg naar bejaardenzorg. Rond de Markt sprak men over het Joodsche oude mannen- en vrouwenhuis. Op Markt 5 kon men veertig mannen en vrouwen huisvesten. Veel privacy hadden de bewoners niet want het aantal éénpersoonskamers was zeer klein. De (eerder verplichte) uniforme kleding was afgeschaft. De meeste mensen moesten in slaapzaaltjes slapen, waarbij mannen en vrouwen gescheiden werden. Deze scheiding gold ook voor echtparen. In 1927 werd het pand aan de Markt uitgebreid met een vleugel (10 kamers) in de Hofstraat. Bovendien kwam er een lift, uiterst modern in die dagen.

Tot aan de Duitse inval fungeerde Beth Mikloth Lezikno ook als toevluchtsoord voor Joden uit Duitsland.
Op 10 december 1942 werd er door de SD, de SA, de Nederlandse politie en de Marechaussee een razzia gehouden. Daarbij werden naast Joodse bewoners op particuliere adressen ook de ca. 129 bewoners en personeelsleden naar Westerbork gedeporteerd. Enkele bewoners worden eerst naar een ziekenhuis gebracht. Een paar niet-Joodse stafleden blijven achter. Niemand keerde terug.
De enige overlevende van Beth Mikloth Lezikno was mevrouw Meijer die twee dagen voor de fatale datum onderdook en in het na-oorlogse Beth Zikna haar tachtigste verjaardag kon vieren.

Na de oorlog

In 1960 werd aan de Beekstraat het Joodse verzorgingshuis Beth Zikna geopend. In 1985 werd op dezelfde plaats nieuwbouw gerealiseerd na een fusie met een Rooms-Katholiek verzorgingshuis, onder de naam 'Huize Kohlmann – Beth Zikna'. Er waren toen vijfentwintig Joodse bewoners. In 1998 sloot Beth Zikna definitief zijn deuren.

Extra informatie

College van regenten en regentessen
Het college regenten en regentessen van het bejaardentehuis had als erevoorzitter de opperrabbijn. \\Van 1881 tot 1895 was dat Tobias Tal. Daarna kwam Lion Wagenaar tot 1918. Joël Vredenburg was de opvolger tot 1941. Salomon Levisson kwam na hem.

Regenten rond 1925 waren: Joël Vredenburg, S. B. van Esso, E. A. Cohen, B. de leeuw, B. Cohen en G. Leverpoll. Regentessen waren de dames Cohen geb. Spier, Van der Heijden geb. Walewijk, Van Esso geb. Elzas en Vredenburg geb. Bamberger.

Binnenvader en moeder waren E. de Leeuw en zijn echtgenote.

Meer lezen

een korte historie van het Joods bejaardentehuis in Arnhem